Guangzhou – The 12-Hour Detour
Mọi người thường tìm đến Quảng Châu với mục đích kinh doanh, còn tôi đến Quảng Châu vì giá vé máy bay đang rẻ, và tôi có thể ghé Quảng Châu ăn dimsum trước khi bắt đầu hành trình khám phá các thành phố khác ở Trung Quốc. Ý tưởng là vậy, nên tôi chỉ có 12 tiếng cho Quảng Châu nên đây sẽ là blog khá ngắn.
Tôi có ghé Bảo tàng Thập Tam Hành 十三行博物馆, đây là bảo tàng với chủ đề về các ngành nghề đã tạo nên Con đường tơ lụa trên biển từ thời phong kiến Trung Quốc. Quảng Châu là cổng duy nhất giao thương với phương Tây suốt 85 năm, vậy nên thay vì chọn các địa điểm hiện đại, tôi chọn đi bảo tàng này. Tôi muốn hiểu rõ hơn những lát cắt quá khứ, đã tạo nên điểm khởi đầu của Con đường Tơ lụa trên biển dài nhất thế giới vào thời điểm đó. Bảo tàng Thập Tam Hành tọa lạc ngay trên địa điểm của khu thương điếm Thập Tam Hành thời nhà Thanh cách đây hơn 300 năm, biến nơi đây thành một tầng lớp lịch sử sống.
Tầng trệt tập trung vào lịch sử các thương hành và hệ thống buôn bán, trong khi tầng trên là bộ sưu tập tư nhân đồ sộ gồm đồ sứ, thêu, ngà voi điêu khắc, đồ bạc và nội thất — tất cả đều có chú thích bằng cả tiếng Trung lẫn tiếng Anh. Và tôi được biết là toàn bộ hiện vật trong bảo tàng đều được công chúng — người Trung Quốc lẫn người nước ngoài — hiến tặng miễn phí, không có nguồn vốn nhà nước nào được sử dụng để mua hiện vật.
Chữ 行 (phiên âm: háng, tiếng Việt đọc là hành) trong tiếng Trung có nghĩa là thương hành — tức một cửa hàng, hãng buôn, hoặc công ty thương mại được cấp phép hoạt động. Đây không phải nghĩa "hàng hóa" hay "hàng lối" thông thường, mà chỉ một tổ chức buôn bán có tư cách pháp nhân được nhà nước công nhận. "Thập Tam Hành" là tên thương hiệu lịch sử — con số 13 đã trở thành biểu tượng của cả một hệ thống, một thời đại, chứ không đơn thuần là một con số đếm.
Chiều tối tôi ghé chùa Đại Phật 大佛寺 nằm ngay trên phố đi bộ Bắc Kinh - nằm lọt thỏm giữa các trung tâm thương mại sầm uất. Chùa đẹp nhất khi lên đèn, và bên trong chính điện không cho quay chụp nên tôi chỉ chụp ở ngoài. Bên trong chùa tuy vẫn đông, nhưng không hỗn loạn mà có người hướng dẫn, phát nước và tôi còn thấy có nhóm nhỏ đang đi hành thiền, vừa đi vừa niệm Phật.
Chùa được hoàng đế Lưu Nham của Nam Hán (917–971) xây dựng theo vị trí của 28 chòm sao (nhị thập bát tú), với bảy ngôi chùa mỗi hướng trong tứ phương — tạo thành hệ thống "Nhị Thập Bát Tự" của Nam Hán. Trong chính điện có ba tượng Phật bằng đồng — mỗi tượng cao 6 mét và nặng 10 tấn — là những tượng Phật lớn nhất vùng Lĩnh Nam. Năm 1966, Hồng Vệ Binh tấn công Đại Phật Tự. Ba tượng Phật đồng bị cắt thành từng mảnh, nhưng nhờ sự can thiệp trực tiếp của Thủ tướng Chu Ân Lai mà chúng thoát khỏi sự hủy hoại hoàn toàn trong Cách mạng Văn hóa.
Hẹn Quảng Châu một dịp khác dài hơn!